Sztuka współczesna pokazuje, czego możemy nauczyć się od płaskoziemców

Startująca dziś w Łodzi wystawa analizuje, jak neoliberalizm spłaszczył świat, otwierając drogę do powrotu myślenia mistycznego.

Kilka lat temu, gdy raper B.o.B stworzył fundusz, którego celem było potwierdzenie lub odrzucenie teorii na temat płaskości Ziemi, można było tylko się uśmiechnąć. Wyznawcy teorii na tle radykalnych rasistów, mizoginów czy antyszczepionkowców wydają się dość sympatyczną grupą ekscentryków, nie zważających co prawda na żadne argumenty naukowe, ale przynajmniej nie dokonujących aktów przemocy w imię swojego poglądu. 

Dla twórców i twórczyń wystawy Ziemia znów jest płaska, która startuje dziś w Muzeum Sztuki w Łodzi, metafora sięga jednak głębiej niż w przypadku B.o.B i ma inne konteksty. Jej kurator, Jakub Gawkowski, pyta o rolę nauki i komunikacji we współczesnym świecie oraz ich wpływ na naszą interpretację rzeczywistości. Punktem wyjścia dla wystawy jest odczarowanie błędnego przekonania, że dopiero wyprawa Kolumba zakończyła erę niewiedzy i powszechnego poglądu, że Ziemia jest dyskiem – już średniowieczni uczeni zdawali sobie sprawę z jej sferyczności. Autorzy wystawy zwracają też uwagę na jej drugą, nomen omen, płaszczyznę – czyli krytykę współczesnego neoliberalizmu, który niósł obietnicę równych szans i demokratyzacji dostępu do wiedzy, ale zamiast tego wykorzystał technologie informacyjne do sprawowania władzy i kontroli w stopniu nieporównywalnym z niczym we wcześniejszej historii, prowadząc do spłaszczenia naszego widzenia świata. 

Neoliberalny walec przyczynił się do wzrastającego uczucia niepewności i podejrzliwości wobec informacji, a w konsekwencji umożliwił ponowny rozkwit myślenia magicznego, spiskowego, mistycznego czy paranoicznego. Prace zaprezentowane w ramach wystawy Ziemia znów jest płaska badają zatem napięcie między światem nauki i alternatywnymi sposobami znajdowania sensu, przyglądają się roli komunikacji w systemach władzy, oferują nowe spojrzenie na próby systematyzacji w pokawałkowanym świecie. Obejrzeć je można do 16 stycznia w Muzeum Sztuki w Łodzi przy ul. Więckowskiego 36. 

Artystki i artyści biorący udział w wystawie: Micol Assaël, András Cséfalvay, Cian Dayrit, João Maria Gusmão & Pedro Paiva, Jessika Khazrik, Anne-Mie van Kerckhoven, Szymon Kobylarz, Carolyn Lazard, Diana Lelonek, Mark Lombardi, Katja Novitskova, Zuzanna Piekoszewska, Luiza Prado de O. Martins, Tabita Rezaire, Kameelah Janan Rasheed, Michael Stevenson, Superstudio, Thomas Thwaites, Suzanne Treister, Jakub Woynarowski, Lu Yang.

 

WIĘCEJ