Świat się budzi: ważniejszych filmów dokumentalnych w tym roku nie zobaczysz

Millenium Docs Against Gravity, największy polski festiwal filmów dokumentalnych, kończy w tym roku 18 lat. To najlepszy czas na poważną rozmowę o największym wyzwaniu naszych czasów. Redakcja Poptown we współpracy z marką Levi’s organizuje dwa panele dyskusyjne towarzyszące imprezie. 

Opublikowany w sierpniu raport Międzynarodowego Zespołu ds. Klimatu (IPCC) to najnowszy sygnał, że nie możemy dłużej zwlekać z działaniami na rzecz ratowania planety – i niech nie zmylą was powątpiewania Leszka Balcerowicza czy bardziej radykalnych sceptyków. Kolejne punkty krytyczne zostały przekroczone szybciej, niż spodziewali się naukowcy, dlatego hasłem startującej 3 września, już 18. edycji festiwalu Millenium Docs Against Gravity, zostało zdanie z przemówienia Grety Thunberg – “Świat się budzi”. Nastoletnia szwedzka aktywistka jest bohaterką filmu otwierającego festiwal, Jestem Greta, ale zagadnieniom klimatycznym na festiwalu, na którym zostanie zaprezentowane blisko 150 filmów, poświęcona jest duża część programu – a także osobna sekcja tematyczna, w ramach której redakcja Poptown i marka Levi’s zorganizują dwa panele dyskusyjne. 

W pierwszym z nich, poświęconym temu, jak miasta powinny się zmieniać, by być przyjaźniejszymi dla swoich mieszkańców i jednocześnie wpływać korzystnie na działania proklimatyczne, porozmawiają Marta Żakowska, antropolożka i redaktorka naczelna Magazynu Miasta oraz Wojciech Szymalski, prezes Instytutu na rzecz Ekorozwoju. W ramach drugiego Jagna Niedzielska, propagatorka idei zero waste odpowiedzialna za proekologiczne inicjatywy przy festiwalu Audioriver, i dziennikarz Cyryl Rozwadowski porozmawiają o tym, jak na wyzwania związane z przeciwdziałaniem efektom zmian klimatycznych powinna reagować branża muzyczna – od organizatorów koncertów po wytwórnie i słuchaczy. Za prowadzenie obu rozmów odpowiadać będzie Ola Korytkowska.

Zapisz się na wydarzenie na Facebooku 

W ramach sekcji „Klimat na zmiany” pokazane zostanie 10 filmów, podejmujących tematykę ratowania planety przed katastrofą – zarówno na poziomie indywidualnym, jak i ponadnarodowym. Ich bohaterów – czeskich ekologów, słynnego francuskiego odkrywcę z XIX wieku, Johna Jamesa Audubona czy reżysera Erlenda E. Mo, różni niemal wszystko, ale przyglądanie się ich dokonaniom i poszukiwaniom pomaga pogłębić refleksję na temat relacji między człowiekiem a przyrodą. Oprócz seansów na gości festiwalu czekać będą wydarzenia towarzyszące, takie jak upcyklingowa akcja jednego z partnerów sekcji – marki Levi’s, która zachęca warszawiaków do przyniesienia starych ubrań i dania im nowego życia dzięki prowadzonym przez markę warsztatom. 

Wśród filmów z sekcji klimatycznej, na które warto zwrócić szczególną uwagę, znajduje się Nowa korporacja – kontynuacja cieszącego się dużą popularnością dokumentu Korporacja z 2003 roku, nagrodzonego wówczas nagrodą publiczności na festiwalu Sundance. Jego twórczyni, Jennifer Abbott, po 17 latach wraca do tematu by pokazać, jak globalne korporacje, mimo działań wizerunkowych i czerwonej kartki, jaką był dla nich kryzys finansowy w 2008 roku, nie zmieniły się znacząco – a ich psychopatyczna “osobowość”, by trzymać się antropomorficznej metafory powracającej w obu filmach, stworzyła warunki dla triumfów radykalnej prawicy i degradacji środowiska.

Powrót do zielonej utopii Erlenda E. Mo to z kolei osobisty obraz, poświęcony przeprowadzce do ekologicznej, permakulturowej komuny. Czy radykalne indywidualne decyzje mogą zmieniać świat na lepsze, czy są tylko sposobem na zagłuszenie wyrzutów sumienia? Jak na relacje rodzinne wpływa utopijna fantazja o lepszym świecie? Trudne pytania dotyczące klimatycznych wyzwań zazwyczaj nie wychodzą od klimatycznych negacjonistów – to właśnie utopiści najlepiej potrafią przyjrzeć się granicom indywidualnych i społecznych możliwości. 

John-James Audobon, bohater Ptaków Ameryki, swoją podróżą w dół rzeki Mississippi i próbą skatalogowania wszystkich ptaków Ameryki Północnej na początku XIX wieku położył fundament dla nowoczesnej ornitologii, ale pochodzący z Francji badacz jest także kluczową postacią dla amerykańskiej tożsamości narodowej. Opowieść o wymieraniu kolejnych gatunków ptaków staje się dzięki temu elegią dla “amerykańskiego snu” i spojrzeniem na toksyczne dziedzictwo ery przemysłowej – nie tylko w Stanach Zjednoczonych. 

Oprócz sekcji klimatycznej podczas festiwalu będzie można zobaczyć też m.in filmy poświęcone życiu w czasie pandemii (aż cztery z nich zostały przygotowane przez twórców z Polski), fetyszach współczesnej kultury czy różnych obliczach Ameryki Łacińskiej. 

Tegoroczna edycja odbędzie się w trybie hybrydowym – od 3 do 13 września filmy będzie można zobaczyć w kinach w siedmiu miastach (Warszawa, Wrocław, Gdynia, Poznań, Katowice, Lublin, Bydgoszcz), a później, do 3 października – na stronie mdag.pl.

WIĘCEJ